Welke arrangementen zijn mogelijk om maatregelen die ammoniakuitstoot verlagen in de melkveehouderij ook echt succesvol te laten zijn? Wat zijn dan de randvoorwaarden? Hoe verhouden maatregelen zich tot wet- en regelgeving? En hoe zijn maatregelen te borgen en te handhaven?

Over deze vragen zijn de afgelopen maanden verkennende gesprekken gevoerd met verschillende partijen: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Provincie Zuid Holland, Heineken, Agrarische collectieven, Natuur- en Milieufederatie Zuid Holland en een vertegenwoordiger van de glastuinbouwsector. Dit leverde interessante inzichten op.
Globaal onderscheiden we 3 typen kansrijke arrangementen:

  • Integrale inzet. Maatregelen voor minder ammoniakuitstoot kunnen ook bijdragen aan een betere waterkwaliteit, beperking van bodemdaling, vermindering van C02-emissies en de bedrijfseconomie. Belangrijke vervolgvraag: hoe kan de maatschappelijke opbrengst worden vertaald in opbrengsten voor de boer? Denk aan hogere gewasopbrengsten, ontwikkelruimte, een hogere melkprijs, beloningen voor blauwe diensten en/of subsidies voor gerichte maatregelen.
  • Ketengerichte inzet. Sturen op een (eiwitarmer) rantsoen is een belangrijke oplossingsrichting voor ammoniakreductie. Zowel de melkveehouderij in het veenweidegebied als ketenpartijen hebben daar belang bij. Een optie is het opnemen van eiwitarme bierbostel in het rantsoen. Afzet van dit product in de directe omgeving door de Heineken-brouwerij in Zoeterwoude resulteert bovendien in een lagere CO2-emissie van Heineken. Daarnaast kan het vervangen van gentech soja in het rantsoen door bierbostel bijdragen aan doelstellingen van de zuivelindustrie. Belangrijke vervolgvragen: hoe en waar valt winst te realiseren? En wat zijn de technisch /economische mogelijkheden om bierbostel te splitsen in een eiwitrijke en een eiwitarme stroom?
  • Sector-overschrijdende inzet. Hoe kan het marktmechanisme worden benut voor het halen van natuurdoelen? Stikstofdepositie in natuurgebieden is niet alleen afkomstig uit de landbouw (NH3), maar ook uit industrie en wegverkeer. Waar is de meeste winst mogelijk tegen de laagste kosten? Vermindering van de ammoniakuitstoot op melkveebedrijven in de buurt van natuurgebieden levert meer depositiewinst op en is waarschijnlijk goedkoper dan reductie door grote bedrijven in de Rotterdamse Haven of door het wegverkeer. Belangrijke vervolgvraag: hoe is dit, via een stikstofbank, te vertalen naar borgbare regelingen?

Tijdens de themasessie ‘Opties voor ammoniak-arrangementen’ op 4 oktober willen we samen met stakeholders bepalen:

  • welke arrangementen perspectiefvol zijn,
  • welke arrangementen we daarom verder gaan onderzoeken,
  • hoe we dat gaan invullen,
  • wie we daarbij nodig hebben.

Zo willen we komen tot borging van maatregelen die zowel de ammoniakuitstoot reduceren als een bijdrage leveren aan andere doelen.


Datum: 4 oktober, 9.30 – 14.00 uur

Tijd: van 13.00 tot 16.00 (vanaf 12.30 inloop met broodje)